Interview en Fotografie met Bart Bennema (2015)

18-05-2019

Voor bondscoach van de meerkampers Bart Bennema is de top bereiken een belangrijke drijfveer. Hij gaat in gesprek met fotograaf Henk van Kooten over het thema winnen. Wanneer ben je een winnaar?

Henk: is winnen jouw ultieme doel?
Bart: winnen is zeker een essentieel onderdeel van topsport. Op dit moment gaat het heel goed. We winnen medailles en daar haal ik veel voldoening uit. Zonder winst zou ik iets anders gaan doen. Misschien op recreatief niveau bij een plaatselijke club met de jeugd aan het werk. Wat overigens niet betekent dat ik niet tegen verlies zou kunnen.
Henk: want je verliest uiteindelijk meer dan je wint.
Bart: als ik naar mijn carrière als coach kijk, dan heb ik meer verloren, dan ik ooit gewonnen heb. Maar dat hoort bij het vak. De verliezen zul je erbij moeten nemen. Tegenslagen maken het winnen zoeter. Uiteindelijk gaat het vooral om de weg die je gaat. Hoe kom je tot het succes? Welke stappen heb je moeten zetten? Soms is het halen van het doel zelfs een soort anticlimax. Wat moet ik nu voelen? Ik heb dan echt tijd nodig om los te laten, op te laden en opnieuw op weg te gaan.
Henk: jij ziet winnen dus als een proces?
Bart: het is de weg naar het eindresultaat. Als opeens alle puzzelstukjes op hun plek vallen. Als alle voorbereiding, de dramatiek en alle keuzes die je hebt gemaakt samenkomen. Dan begrijp ik ook waarom het is gelukt. Daarna heb ik echt een paar minuten voor mezelf nodig. Even alles nog een keer langs laten komen.
Henk: ben je bang om fouten te maken? Bijvoorbeeld dat je sporters overtraind blijken op het moment dat ze moeten presteren?
Bart: dat zijn inderdaad nachtmerries. Gelukkig heb ik tijdens mijn eigen sportcarrière al het nodige meegemaakt. De fouten die anderen met mij maakten, daar heb ik van geleerd. Maar zelf een goede coach worden, dat is weer wat anders. Ik ben met andere coaches gaan praten. Ik ben bewust op zoek gegaan naar mensen die met topsporters grote prijzen hebben weten te halen. Hoe hebben ze het aangepakt? Waar zijn ze tegenaan gelopen? Die nieuwsgierigheid om steeds beter te worden, daar begint winnen denk ik.
Henk: dat is iets waar je elke dag bewust mee bezig bent?
Bart: wel met het proces, ja. Maar we zijn niet elke dag bezig met het winnen van de Olympische Spelen of met een gouden plak. Als je het proces goed doorloopt, ook de simpele dingen goed doet, dan komt er winnen uit. Dat zal bij jou niet anders zijn. Wanneer voel jij je een winnaar?
Henk: ik vind dat iedereen recht heeft op mijn maximale inzet. Ik probeer voorwaarden te creëren waaronder ik voor mijn klanten en voor mijzelf het beste resultaat kan bereiken. Ook een complex proces met vele invloeden. In hoeverre spelen eigen voorkeuren en wensen een rol? Kunnen ze die loslaten en mij vertrouwen? Als dat goed samenkomt dan voelt het meteen goed. Dan kan ik het beste van mezelf geven en dat zie je altijd terug in het eindresultaat
Bart: en met die foto’s doe je ook mee aan wedstrijden?
Henk: ik heb vaak gewonnen met beelden waarvan ik het niet had gedacht dat het winnaars zouden worden. Soms zie je ook pas later waarom een bepaald beeld bijzonder is. Dat moet rijpen. Als je met zo’n foto wint is dat vooral een bevestiging dat je iets goeds hebt gedaan. Je hebt iets bereikt.
Bart: dat heb ik ook hoor. Het streelt je ego als iemand goud wint, of een medaille op het juiste moment. Ik train nu de Europees kampioen. Zij is een van de meest dankbare personen om te trainen. Met haar heb ik ontdekt dat er zoveel meer verbonden zit aan winnen. Door samen bepaalde keuzes te maken, die dan goed uitpakken. Door haar succes te laten beleven. Dat zijn de minder zichtbare kanten van winnen, maar die zijn wel belangrijk. Daar kan ik enorm van genieten. Kun jij eigenlijk wel genieten van winnen?
Henk: ik vind dat heel lastig. Als ik alles heb gegeven tijdens een fotosessie en trots ben op het resultaat dan wil ik er toch liever niet bijzijn als de klant het resultaat komt bekijken. Als ik in Las Vegas een workshop geef voor een volle zaal en een staande ovatie krijg, dan denk ik ‘waar kan ik wegkruipen’. Ik voel die waardering wel, maar ik kan er zo moeilijk een houding aan geven. Ik vind het nog altijd heel lastig om overwinningen te vieren, om me echt een winnaar te voelen. Tijdens een toespraak die ik moest houden als jurylid van een grote fotowedstrijd in Engeland heb ik zelfs ooit gezegd dat de winnaar alleen maar kan winnen doordat er zoveel anderen niet gewonnen hebben. Eigenlijk moeten al die verliezers door de winnaar worden bedankt. Want je prijs heeft geen waarde als er geen vergelijking is.
Bart: mooi dat je dat aanhaalt. Het sluit naadloos aan bij een van de beste adviezen die ik ooit kreeg: ‘zonder verliezen heeft winnen veel minder waarde, dus verlies moet je niet alleen accepteren, je moet het zelfs inbouwen’. En dan ga je nadenken, hoe moet ik dat doen? Hoe laat ik een groot talent, iemand die alles wint, op de juiste manier falen om er uiteindelijk beter uit te komen? Bijvoorbeeld door deel te nemen aan een ander soort wedstrijden, met een sterkere tegenstand. En dat is gebeurd. Na vijf, zes keer achter elkaar verloren te hebben, ontstaat enorme frustratie. Daar moet een topsporter mee leren omgaan. Dealen met verlies betekent voor de echte talenten dat ze de wil hebben om nog beter te worden, om zelfs boven zich zelf uit te stijgen. De toppers kunnen dat. Die gebruiken die tegenstand juist omdat ze echt stappen willen zetten. Maar hoe ga jij daarmee om? Kun jij tegenstand gebruiken voor betere resultaten?
Henk: ik krijg met regelmaat mensen voor mijn camera, die zichzelf niet mooi genoeg vinden. Te dikke bovenbenen, rimpels, noem maar op. Schoonheidsidealen die door de samenleving zijn opgelegd. Dat kan heel belemmerend werken. Maar ik laat ze met mijn fotografie zien hoe mooi ze in werkelijkheid zijn. Maakt niet uit waar ze vandaan komen of wat hun achtergrond is. Dat klinkt misschien over de top, maar dat is wel zo. Ik gebruik alle kenmerken van iemand juist om de eigen, unieke schoonheid vast te leggen. Heel confronterend en soms zelfs emotioneel, maar ook voor mij steeds opnieuw een geweldige ervaring. Als het me niet lukt om iemand daar naartoe te brengen, terwijl ik al mijn gevoel en kennis heb ingezet, dan voelt dat als falen, als verliezen. Daar kan ik moeilijk mee omgaan. Maar je moet het toch loslaten en weer verder gaan.
Bart: uiteindelijk moet het allemaal samenkomen. Zonder vertrouwen tussen coach en sporter kom je er ook in mijn wereld niet. Zonder keihard werken evenmin. Maar elke sporter vraagt weer om een eigen aanpak. Ieders talent moet op een eigen manier tot ontwikkeling worden gebracht. Wat dat betreft lijken onze beroepen wel op elkaar. Het is exact dezelfde zoektocht, naar het unieke talent van iemand.
Henk: ik kom een keer met je meekijken. Met mijn camera. Dan leg ik het unieke proces van winnen vast.

 

Om  Bart te fotograferen wilde ik dus, de Winnaar zien, maar ook de Coach die Reflecteert, Twijfelt, Stuurt, Motiveert, Trots is, Rust uitstraalt… het zwartwit van de sport.
Hieronder de resultaten.

 

 

« Terug
Henk van Kooten Logo

Henk van Kooten

de kunstenaar achter de lens

Als fotografisch kunstenaar is mijn doel:

‘ik fotografeer niet wat je vraagt, maar wat je nodig hebt’

Zoals Karel Bosman (rechterhand van Willem Wilmink) ooit zei in zijn show:
‘als je het niet ziet, dan is het er ook niet’

Mijn kunst richt zich op het beeld dat ik maak van en voor mensen thuis.

Maak een afspraak

×